Cena dzieła sztuki i proces jej ustalania

Cena dzieła sztuki i proces jej ustalania

  

Psychologiczny efekt cenowy

W przekazach medialnych oraz katalogach z targów sztuki koronne miejsce zajmuje informacja, za jaką kwotę sprzedano dany eksponat. To jest to, co przykuwa uwagę odbiorców - generalnie rzecz biorąc fascynują nas liczby, a już osobliwie rekordy cenowe za obrazy olejne czy rzeźbę. Jedni są pod wrażeniem, inni zaś mogą być oburzeni i zniesmaczeni "barokiem" na aukcjach dzieł sztuki. Spora część globalnej publiki to jednak osoby, które mimo uwielbienia dla dzieł sztuki pięknej i estetyki, nie są wyczerpująco poinformowane skąd ceny młotkowe na licytacjach się biorą. Postaramy się to dziś zwięźle ująć z dwóch punktów widzenia: rynku sztuki czyli podmiotów prowadzących obrót eksponatami, oraz samych artystów i tego ile właściwie od nich samych zależy. Wycenia dzieł sztuki nie jest bowiem oczywista, czysto matematyczna, a co za tym idzie często - nielogiczna.

 

W pojęciu ceny zawierają się nie tylko liczby. Stanowi ona satysfakcjonujące poświęcenie wartości pracy oraz utożsamia zadowolenie z możliwości obcowania z dziełem.

Toba Beta

 

Wycena dzieła sztuki to podkategoria estymacji finansowej, mającej na celu określenie jego rynkowej wartości. Puryści ekonomii stwierdzą, iż jest ona związana przede wszystkim z finansami, koneserzy i kolekcjonerzy jednak za nic nie wykluczą aspektów kulturowych i estetycznych. Ta pozornie nie do pogodzenia hybryda zmiennych tworzy właśnie, niekiedy efemeryczną, cenę dzieła sztuki. Zbędnym jest tłumaczenie, iż inny jest koszt nabycia obrazu olejnego w roku czy dekadzie jego powstania, a inna po np. śmierci artysty oraz w obliczu fluktuacji rynków światowych. Początkowo, od kiedy zaczęto analizować to zagadnienie, olbrzymi wpływ na wartość dzieła sztuki miała charyzma - w tym przypadku oznaczająca przekonującą atrakcyjność obrazu olejnego. Dopiero od lat 60. XX wieku i rozwoju m.in. pop-artu, sztuka zaczęła nabierać wymiaru czysto biznesowego, stając się metodą na zarabianie pieniędzy. Kolekcjonerzy natomiast, powtórzmy, zainteresowani są aspektami subiektywnymi czyli emocjonalnym odbiorem dzieła sztuki. Tutaj sprawy ponownie się krzyżują, gdyż takie podejście wydaje się bardziej szlachetne przy kompletowaniu kolekcji i inwestowaniu w dzieła sztuki, niż działalność spekulantów na rynku eksponatów artystycznych. Z drugiej strony czynnik ekonomiczny decyduje o tym, czy urzeczony potencjalny kupiec może sobie pozwolić na nabycie go - czyli generuje intencję zakupową.


Z kolejnej strony i z punktu widzenia stricte analitycznego, największe światowe stowarzyszenia dealerów sztuki pięknej stwierdzają, że dla określenia ceny dzieła sztuki liczą się najbardziej następujące czynniki: autentyczność i proweniencja, jakość i wartość użytych materiałów, rzadkość (niepowtarzalność) oraz stan fizyczny eksponatu. Ustalanie ceny dzieła sztuki to również określenie przez specjalistów tzw. "zdolności upłynnienia" (vel. "możliwości zbytu") eksponatu, dorobku i zapotrzebowania na danego artystę lub trend estetyczny w sztuce w danym okresie. Dodatkowe czynniki wpływające na cenę dzieła sztuki to ogólnoświatowe trendy, takie jak np. bogacenie się społeczeństwa chińskiego czy rosyjskich oligarchów. To grupy które w ostatnich latach są skłonne podejmować inwestycje alternatywne w sztukę zachodnią i największe domy aukcyjne często układają plany licytacyjne "pod" takich klientów. Otóż to, najpotężniejsze domy aukcyjne na świecie. To one również mają ogromny wpływ na kształtowanie się cen dzieł sztuki per se, lub jako wartość referencyjna dla tych mniej sławnych i zasobnych instytucji. Na koniec należy powiedzieć, iż polityka kształtowania się cen dzieł sztuki antycznej, dawnej, współczesnej oraz młodej, będzie odmienna z wyżej wymienionych powodów.

 

 DZIEŁA SZTUKI NA SPRZEDAŻ  |   Cenne dzieła sztuki    |  PRZEJDŹ DO ZBIORÓW GALERII FOKSAL 17 

 

Miejsce artysty w równaniu cenowym

Ceny dzieł sztuki. Galeria Sztuki Foksal 17

Z punktu widzenia twórcy dzieła sztuki, jej lub jego "pozycja" na rynku sztuki to pojęcie względne. Bezdyskusyjne jest jedynie umiejscowienie wielkich mistrzów wszystkich epok w tej tabeli finansowej. W ich przypadku ceny obrazów olejnych zaczynają się po prostu od pewnego pułapu i ciężko tu o spekulację - mogą być tylko wyższe lub astronomicznie wysokie. Natomiast artyści oraz promujące ich galerie sztuki współczesnej, muszą wygenerować rynek wtórny dla ich dzieł od podstaw. Co oczywiste, celem nowoczesnej galerii sztuki jest sukcesywne podbijanie cen dzieł sztuki znajdujących się pod jej kuratelą. Oznacza to promocję na wystawach sztuki, biennale międzynarodowych oraz lokalnych imprezach targowych. Na tych, w obliczu obecnie zmieniającego się świata targów sztuki, artyści mają jednak i swoje do powiedzenia. Za pośrednictwem wystaw multimedialnych oraz nowoczesnych technologii mogą, a nawet powinni, promować swoją twórczość. Do tego dołącza obecność w mediach społecznościowych online, co jednak według analityków, może w długim okresie prowadzić do rozdrobnienia się polityki cenowej dzieł artysty. Zatem z technologiami ostrożnie, budowanie wizerunku i solidna praca marszandów jest szansą na solidne doprowadzenie procesu ustalania ceny dzieł sztuki do efektów sprzedażowych. Oczywiście, jeśli jedynie na tym artyście zależy, to sukces jest pełny. Jednakże takie są czasy - podczas gdy walory estetyczne są doceniane - młody i nowy na rynku artysta musi "za coś żyć", a koszty jego pracy, materiałów i weny artystycznej są nie mniej ważne.

 

FOKSAL 17 POLECA RÓWNIEŻ ARTYKUŁ:

     Mariaż sztuki i finansów. Nowe zjawiska     

   


Kopiowanie oraz rozpowszechnianie treści umieszczonych na portalu internetowym "Galeria Sztuki Współczesnej Foksal 17" na domenie foksal17.pl, jest zabronione bez zgody Artcorp Sp. z o.o. © 2019. [Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.]

Kategorie