Podpis malarza, czyli talizman dzieł sztuki

Podpis malarza, czyli talizman dzieł sztuki

 

Funkcje sygnatury malarskiej

Pomijając na moment kwestię autentyczności dzieł sztuki oraz złą wolę fałszerzy, ustalmy że podpisywanie obrazów olejnych służy przede wszystkim identyfikacji autora. Emblematy leksykalne i autorskie symbole rozpowszechniły się w okresie Renesansu, uznawały osobistą kreatywność i, przy okazji, odróżniały malarza od wielu innych. Już w tamtym czasie sławni twórcy zgłaszali pretensje do swoich monogramów w sądach, uzyskując zastrzeżenie prawne. Dużej dozy wiedzy i informacji dostarczają podpisy, czy raczej opisy w formie odsyłaczy lub adnotacji. Zdarzają się bowiem artyści, którzy opatrują swoje dzieła informacjami o użytych pigmentach, nazwie studia czy terminie na zamówiony obraz. Z takiej lapidarnej notki kustosze muzeów mogą niekiedy ułożyć nowe rozdziały historii sztuki.

  

Handel autorstwem jest brutalną i niezniszczalną obsesją.

George Sand

 

Dokonując eksperckich oględzin prac malarskich specjaliści zawsze biorą pod uwagę - domniemany lub ewidentny - okres historyczny. W sposób oczywisty burzliwe losy narodów i kontynentów wpływały na los dzieł sztuki im współczesnych. Dlatego niezmiernie ciekawe są przypadki fałszowania sygnatur artysty, którego chciano uchronić przed dekonspiracją czy prześladowaniami narodowościowymi, . To przykład na to, jak niezmiernie istotne mogą być niuanse artystyczne dla autentycznych ludzkich losów. Wielu sławnych malarzy, jak Rembrandt, Miró, Chagall czy Picasso nie podpisywali niektórych swoich cyklów. Ten ostatni jegomość w każdym z okresów swojej twórczości podpisywał obrazy olejne innym monogramem. Aż do XIX wieku artyści sygnowali swoje prace w fakturze płótna, metalu czy drewna integrując napis z gotową pracą. Dopiero malarz James McNeil Whistler rozpropagował ręczne podpisywanie obrazów w rogu formatu, zwyczajowo z pomocą grafitowego ołówka. W obecnych czasach dochodzą do głosu wynalazki technologiczne, szczególnie przy wykonywaniu druku artystycznej kreacji. Sztuka współczesna wniosła do tej praktyki numerację offsetowych reprodukcji giclée, czy podpisy fotolitograficzne.

 

FOKSAL 17 POLECA RÓWNIEŻ ARTYKUŁ:

Konserwacja obrazów. Nauka w służbie sztuki

   

Podpisy i sygnatury dzieł sztuki

 

Proweniencja obrazu olejnego to naturalnie kluczowy wyznacznik jego ceny na rynku sztuki. Większość domów aukcyjnych, ale i koneserów sztuki, preferuje egzemplarze podpisane, przed anonimami. Raz na kilka lat zdarzają się jednak głośne medialnie przypadki odnalezienia obrazu lub grafiki przypisywanej słynnemu malarzowi. Praca specjalistów analizy mikroskopowej i wybitnych muzealników jest tu nieoceniona. Wysokie ceny sztuki inspirują bowiem ludzi do wykonywania kompletnych falsyfikatów lub też imitacji podpisu twórcy. Promienie UV ukazujące oksydację farby lub oleju dają prostą odpowiedź na pytanie czy sygnatura została dodana, aby sztucznie zwiększyć wartość rynkową dzieła sztuki. Szczególnie skazana na niepowodzenie okaże się dziś próba podrobienia emblematu jednego z wielkich mistrzów, ponieważ są one wyśmienicie opisane w dokumentacji konserwatorskiej.

 

Tytaniczną pracę w obszarze sygnatur malarskich wykonał amerykański ekspert John Castagno, m.in. publikując około 20 pozycji wydawniczych ze zbiorami podpisów. Wykorzystał swój talent do wykonania kopii i skatalogowania ponad 100.000 podpisów na dziełach sztuki. Tyle rekordów zawiera jego autorska baza danych, do której każdy użytkownik globalnej sieci może wprowadzić kwerendę. Zawiera monogramy, symbole, wszelkie wariacje nazwisk oraz podpisy malarzy w sanskrycie czy cyrylicy. Instytuty sztuki również prowadzą takie katalogi na całym świecie, jednak baza Artists' Signatures to przepastne i niezwykle pomocne narzędzie. Można je nazwać odartym z romantyzmu i tajemniczości artystycznych sygnatur, występuje ono nawet w postaci aplikacji na urządzenia mobilne. Jeśli jednak wprowadzamy sztukę w XXI wiek, to równie dobrze możemy używać telefonów do odnajdywania informacji o obrazie olejnym czy grafice, którą chcemy nabyć.

 


FOKSAL 17 POLECA RÓWNIEŻ ARTYKUŁ:

 Światowy rynek sztuki 2018. Podsumowanie roku 

  


Kopiowanie oraz rozpowszechnianie treści umieszczonych na portalu internetowym "Galeria Sztuki Współczesnej Foksal 17" na domenie foksal17.pl, jest zabronione bez zgody Artcorp Sp. z o.o. © 2019. [Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.]

Kategorie