Słoneczniki van Gogha || Symbole radości czy melancholii?

Słoneczniki van Gogha || Symbole radości czy melancholii?

Wazony smutku czy radości?

Obrazy olejne van Gogha o kwiatowej tematyce nigdy nie zyskały zbiorowej nazwy cyklu - "Słoneczniki". Stworzona w Paryżu niedoceniona seria, która jednak zainteresowała Gaugina w 1887 roku, powstała podczas pobytu malarza u brata Theo. Powstało wtedy pięć z uznawanych dzisiaj za słonecznikowy zbiór obrazów olejnych. Kolejnych siedem słoneczników stworzył on w latach 1888 - 1889 w Arles. To miasto okazuje się kluczowe dla całokształtu historii i mitu złocistych kwiatów van Gogha. Oczekiwał on tam na przybycie mentora Gaugina i zaprowadzenie swoistej komuny artystycznej na południu Francji. Historycy sztuki często podkreślają, iż był to jednocześnie optymistyczny jak i melancholijny oraz dość wyalienowany okres w życiu sławnego malarza obrazów olejnych. Które z tych emocji więc, stanowią o przekazie estetycznym Słoneczników?

 

"Gdy róża chce się stać słonecznikiem, traci swoje piękno. Gdy słonecznik chce się przemienić w różę, traci swoją siłę."

Matshona Dhliwayo

   

Sama londyńska National Gallery - gdzie znajdują się najsłynniejsze Słoneczniki - twierdzi w swoich opracowaniach, iż według holenderskich przekazów kolor żółty jest symbolem lojalności i oddania. Impresjoniści poznani w Paryżu wpłynęli na van Gogha w wymiarze pojedynczych, intensywnych barw - jednak to malarstwo post-impresjonistyczne zafascynowało mistrza wyraźniej. Skupił się on na przedmiocie obrazu olejnego, nie zaś symbolice i przekazie. Czy więc przedmiot ten - złoto-żółty słonecznik sprawiał van Goghowi radość? Z historii dowiemy się, iż tak wyczekiwana współpraca z Gauginem jesienią 1888 roku spełzła w dużej mierze na niczym. Mówi się o tym, iż obaj malarze nie zgadzali się w wielu sprawach, "a już szczególnie nie zgadzali się w kwestii malarstwa". Gaugin wyjechał, po serii niestabilnych prób kooperacji, już w grudniu 1888 roku, co przyczyniło się do depresji Vinceta. W początkach 1889 roku zaś napisał do brata Theo - "Słonecznik jest z pewnością tylko mój!". Bez prób mitygacji ze swoim niedoszłym mentorem, ogłosił van Gogh ten kwiat swoim artystycznym podpisem.

 

  DZIEŁA SZTUKI NA SPRZEDAŻ  |   Kompozycje kwiatowe   |  PRZEJDŹ DO ZBIORÓW GALERII FOKSAL 17 

 

Dla rozstrzygnięcia, czy Słoneczniki były błogosławieństwem czy klątwą dla Vincenta van Gogha, musimy opisać sławne zdarzenia z tego okresu. Owego grudnia 1888 roku malarz rzucił się na Paula Gaugina z brzytwą, której ten zdołał się uchylić. W charakterystycznym Żółtym Domu w Arles, gdzie ugościł Gaugina, dokonał samookaleczenia obcinając sobie ucho po czym udał się z nim do lokalnego domu uciech. To jedna z kobiet do towarzystwa zgłosiła irracjonalne i groźne zachowanie van Gogha i został on niebawem umieszczony w odosobnieniu. Przez kolejne trzy lata epizodów depresyjnych, jednak mogąc malować obrazy olejne, przebywał w szpitalu psychiatrycznym w Saint-Rémy. Vincent van Gogh, zdołając sprzedać zaledwie jeden obraz, zastrzelił się w wieku 37 lat.

  

Znaczenie Słoneczników dla sztuki współczesnej

Malarstwo kwiatowe słoneczniki. Galeria Sztuki Foksal 17

To co dzisiaj psychiatrzy nazwają zaburzeniami obsesyjno-kompulsywnymi, ikoniczny cykl Słoneczników oraz pop-kulturowe już samookalecznie Vincenta - stanowi o jego ugruntowanej pozycji w panteonie mistrzów malarstwa. Rówież z punktu widzenia historii sztuki Słoneczniki są wyjątkowe, malarz wykorzystuje w nich technikę bliską puentylizmowi wraz z pociągnięciami niemal w stylu impasto. Jak możemy wywnioskować, łączenie przeciwstawnych technik mogłobyć jeszcze jednym przejawem niestabilności emocjonalnej van Gogha. Słoneczniki to jedne z najczęściej powielanych motywów sztuki pięknej w przestrzeni komercyjnej. Znajdziemy je na plakatach, gadżetach domowych, papeterii czy biżuterii. Niestety, co do samych obrazów olejnych, kolejno w latach 2013, 2016 i 2018 badacze odkryli iż łodygi i płatki Słoneczników zaczynają ciemnieć. Wynika to z różnorodności pigmentów wykorzystywanych w jego czasach przez Vincenta van Gogha. Miejmy nadzieję, że nowoczesna technologia konserwacji obrazów olejnych nie pozwoli tym arcydziełom zblednąć bezpowrotnie!

      

FOKSAL 17 POLECA RÓWNIEŻ ARTYKUŁ:

    Kompozycje kwiatowe w malarstwie. Vademecum    


  

Kopiowanie oraz rozpowszechnianie treści umieszczonych na portalu internetowym "Galeria Sztuki Współczesnej Foksal 17" na domenie foksal17.pl, jest zabronione bez zgody Artcorp Sp. z o.o. © 2019. [Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.]

Kategorie